Trà hoa hồng

Tôi là người trồng hồng cũng đã lâu, thấy mọi người rộ lên trào lưu làm trà hoa hồng nhưng chưa bao giờ tôi có ý định làm. Thú thật là tôi tiếc, tiếc những bông hồng đương lúc nở đẹp nhất thì bị vặt đi làm trà :p, đặc biệt là những bông hoa hồng ngoại. Nếu muốn làm trà, bạn phải thu hoạch hoa lúc đương thời con gái (Nghĩa là khi bông hoa vừa mới nở, là lúc bông hoa đẹp nhất và hương vị cũng nồng nàn nhất), hơn nữa phải có số lượng hoa lớn, thì mới bõ công làm trà hoa hồng. Tôi bị dằn vặt bởi việc mình sẽ để ngắm những bông hoa, vác máy ảnh ra chụp choẹt nó hay vác kéo ra cắt vào để làm trà. Thường thì lâu nay tôi chỉ thích ngắm hoa trên cây, mê mải với sắc đẹp cũng như hương thơm quyến rũ của nó. Với tôi, hoa trên cây như một người con gái đẹp, và tôi không muốn đụng chạm làm tổn thương đến nó dù chỉ là những điều nhỏ nhất. Hoa đẹp, đầy sức sống khi và chỉ khi hoa còn nguyên trên cành, lóng lánh giọt sương mai bung sắc dưới ánh nắng mặt trời vào buổi sáng sớm, hoặc ma mị khi chiều tàn. Việc cắt chúng kể cả vào cắm trong nhà tôi cũng thấy bất nhẫn. Đôi khi, tôi hơi điên điên như vậy đấy.

Nhưng thôi, dù sao thì tôi cũng nên làm một vài mẻ trà hoa hồng để thử nghiệm, vì dù sao, trà cũng là một trong những thú chơi yêu thích của tôi. Tôi thích uống trà, và tôi cũng thích mày mò tìm tòi những loại trà mới. Huống hồ, nhà sẵn hoa, không làm thì lại thấy có tội với bản thân mình. Thế là sau một thời gian dài đắn đo, tôi bắt đầu đi làm trà hoa hồng.

Tôi chọn ra vài loại hoa mà mình có những cây to, sản lượng hoa đủ lớn để có thể thu hoạch làm trà. Việc lựa chọn này được tôi làm dựa trên 2 yếu tố chủ chốt: Hoa phải có hương thơm mạnh và phải là hoa hồng “sạch”. Sạch ở đây hoàn toàn không đến mức Organic bởi vì nếu người nào chơi hoa hồng đều biết: Hồng là một cây khá nhiều bệnh và là một giống hoa yếu, chống chọi với thời tiết nóng của Việt Nam khá kém, đặc biệt là hồng ngoại. Nói chính xác thì hồng thích hợp với khí hậu lạnh và ôn đới, không thực sự phù hợp với kiểu thời tiết bốn mùa “Sáng nắng, chiều mưa, giữa trưa có sương mù” như của Việt Nam, đặc biệt là thời tiết của miền Bắc. Để thích nghi, tồn tại được với thời tiết như thế này tôi cho rằng đó đã là một quá trình nỗ lực, phấn đấu rất lớn của cây hồng ngoại rồi. Chính vì thế, trồng hồng gần như bắt buộc phải phun thuốc BVTV phòng trừ bệnh. Tuy nhiên, sau khi cắt tỉa xong và phun thuốc, tầm 40 ngày sau hồng sẽ cho một lứa hoa mới. Nếu trong thời gian đó bạn không phun bất kỳ một loại thuốc gì thì tôi định nghĩa đó là hoa sạch, ở một mức độ tương đối và chấp nhận được 🙂

Cũng may, tôi thuộc dạng lười biếng. Nếu như các vườn hồng khác thường họ phun định kỳ 3 ngày/lần thì vườn của tôi chỉ khi nào tôi thấy nó xác xơ, nhiều bệnh tật quá thì tôi mới nghĩ đến chuyện vác máy đi phun. Thế nên thời tiết mà lạnh và đẹp giời như này, có khi vài tháng tôi cũng không đụng đến việc phun gì cả, đấy cũng là điều kiện tiên quyết để tôi có những lứa hồng sạch làm trà.

Mẻ trà đầu tiên, tôi làm thử với hai loại hoa: Hồng bạch ho và đỏ Huế (hay còn gọi là Louis-Philippe). Đây là hai loại hồng có hương thơm mạnh và khá sai hoa, đặc biệt là đỏ Huế. Hơn nữa, bạch ho có công dụng chữa ho khá tốt, trong các bài thuốc dân gian thì bạch ho hay được dùng trưng với mật ong để chữa ho cho trẻ nhỏ. Tôi thu hái chúng vào sáng sớm và lựa chọn những bông hồng mới nở, đẹp nhất, hương thơm mạnh nhất cho những mẻ trà của mình.

Có hai cách để bạn lựa chọn khi sấy hoa: Sấy nguyên bông hoặc sấy mình cánh hoa hồng. Mỗi loại sấy có những ưu, nhược điểm khác nhau. Nếu như sấy nguyên bông cho bạn giữ lại trọn vẹn hình thái cũng như màu sắc, dinh dưỡng của hoa thì sấy mình cánh hoa hồng giúp cho thời gian sấy được giảm đi đáng kể tuy nhiên không giữ được toàn bộ dinh dưỡng, vị cũng như hình thái của hoa. Sấy mình cánh hoa hồng giúp cho việc bảo quản được tốt hơn, khối lượng cũng nhẹ hơn rất nhiều.

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể lựa chọn một trong hai phương án sấy hoa: Cách đầu tiên là bạn rửa sạch hoa hồng, để ráo nước và cho vào máy sấy; Cách thứ hai là để nguyên những bông hoa vừa thu hoạch được cho luôn vào máy sấy. Tôi lựa chọn phương án thứ hai bởi tôi nghĩ đơn giản: Những bông hoa hàm tiếu vừa mới bung sắc, không dính bụi trần thì có nghĩa là nó đã tương đối sạch và hoàn toàn đủ tiêu chuẩn để làm trà.

Phải nói thêm một chút rằng để trà đạt chất lượng tốt, bạn phải làm thêm một công đoạn nữa đó là ngồi tỉ mẩn bóc những cánh hoa bị hỏng, những cánh hoa bao phía ngoài bông hoa không đảm bảo về màu sắc và chất lượng nhằm thu được mẻ trà tốt nhất. Công việc này đòi hỏi sự tỉ mẩn và mất nhiều công sức: Bạn phải hóa thân làm cô Tấm với công việc hết sức cụ thể là tách hạt lúa và hạt gạo đã được trộn chung lẫn vào nhau. Sau khi hoàn thành các công đoạn trên, tôi cho hết vào máy sấy và bắt đầu công việc của mình.

Nếu có điều kiện và chuẩn sấy hoa để làm trà thì nên dùng phương pháp sấy lạnh: Sấy lạnh là phương pháp sấy khô ở nhiệt độ thấp 30-50⁰C, đồng thời áp dụng nguyên lý tách ẩm trong không khí ở nhiệt độ ngưng tụ hơi nước. Ưu điểm của phương pháp sấy này sẽ giữ nguyên được màu sắc tự nhiên, hương vị, cấu trúc, hàm luợng chất dinh dưỡng của sản phẩm. Tuy nhiên giá của thiết bị không hề rẻ nên tôi chọn loại máy sấy hoa quả thông thường mini sẵn có trên thị trường với ưu điểm vượt trội: Rẻ, bền, xinh. Sau khi xếp hoa vào các khay sấy tôi chọn nhiệt độ ở mức 50⁰C và thời gian sấy là 10 tiếng (Do tôi sấy nguyên bông, nếu sấy mình cánh hoa thì tôi nghĩ thời gian sẽ ít hơn, tầm 5-6 tiếng là hợp lý). Việc bây giờ của tôi là chỉ việc quên nó đi và chờ đợi sản phẩm ra lò :p

Phải nói là tôi khá ưng ý với mẻ sản phẩm đầu tay của mình: Những bông hồng khô một cách tự nhiên, màu sắc vẫn lưu giữ được và đặc biệt, mùi hương quyến rũ đặc trưng của hoa hồng vẫn còn nguyên vẹn khi bạn cầm những bông hồng khô trên tay. Tuy nhiên, do hoa hồng khô trọng lượng rất nhẹ nên với một số lượng hoa lớn bạn cũng không có được nhiều hoa hồng khô. Cho hồng vào ly, châm nước nóng vào, thêm chút mật ong, một lát chanh vàng và đôi ba lá bạc hà, tôi bắt đầu ngồi nhâm nhi thành quả của mình.

Khách quan mà nói, khi làm trà, hoa hồng cho màu rất đẹp: Đỏ Huế cho màu đỏ đặc trưng và hồng bạch ho cho màu vàng nhẹ như hổ phách. Cả hai loại khi pha đều giữ được hương và vị của hoa hồng: mùi hương nhẹ nhàng, thoang thoảng. Khi uống bạn sẽ cảm giác được vị ngậy, béo của cánh hoa và nếu là người kỹ tính, bạn sẽ cảm nhận được vị hơi nhện nhện đắng của đài hoa. Tôi có cảm giác trà ngon hơn nếu bạn dùng chung với một chút mật ong nguyên chất và một lát chanh vàng. Tôi cũng có dùng thử với cỏ ngọt và kết quả đạt được khá thú vị: Với một lượng cỏ ngọt được sấy khô phù hợp, trà cho vị ngọt dịu hoàn toàn tự nhiên và khá dễ uống. Tuy nhiên, nếu uống không thì bạn sẽ được thưởng thức một cách trọn vẹn độ thuần khiết của trà khi chưa bị pha tạp và bị lẫn mùi, vị như khi uống chung với các loại khác. Trà cho vị thanh, mát, nhẹ nhàng, thích hợp cho chị em phụ nữ dùng hơn là cánh mày râu 🙂

Tôi thích thưởng thức trà hoa hồng sấy nguyên bông hơn là trà hoa hồng sấy nguyên cánh. Khi uống trà hoa hồng sấy nguyên bông tôi cảm nhận được mùi hương thoang thoảng của hoa hồng, vị ngọt và béo của nhị, nhụy và đài hoa. Về lý thuyết mà nói, trà nguyên bông (đặc biệt là bao gồm cả những nụ hoa đang chớm nở) chứa nhiều dinh dưỡng và có nhiều tác dụng hơn trà sấy nguyên cánh. Và tất nhiên, xét về khối lượng sau khi sấy thì trà nguyên bông lợi thế hơn nhiều trà hoa hồng sấy nguyên cánh: Để đạt được trọng lượng sau sấy như trà nguyên bông, cần số lượng hoa lớn gấp ba, thậm chí gấp bốn lần nguyên liệu đầu vào. Do sấy nguyên cánh nên cách bảo quản cũng dễ dàng và tốt hơn rất nhiều so với trà nguyên bông . Tốt nhất, các bạn nên bảo quản các loại trà hoa hồng sấy khô trong túi zip hoặc túi nilon bọc kín nhằm tránh việc bị ẩm và nếu có điều kiện, nên cất nó trong ngăn đá tủ lạnh, khi nào cần thì lấy ra dùng sẽ bảo quản được tốt và lâu hơn so với việc bảo quản trong điều kiện bình thường.

Với hoa hồng sấy khô, bạn chỉ nên dùng nước ấm khoảng 70-80⁰C để hãm trà, mùi hương sẽ tỏa rộng và đều. Bởi nếu khi bạn dùng nước sôi hoàn toàn thì cánh hoa sẽ bị chín và cho vị nồng. Tốt nhất nên dùng cốc miệng rộng nhưng cao (như cốc dùng để uống rượu vang). Cốc dùng để pha trà lý tưởng là cốc sứ hoặc gốm, hoặc cốc pha lê bởi cốc giữ nhiệt tốt, giữ lại được nguyên hương và vị của hoa hồng.

Nếu bạn là một người thích uống trà mạn, việc bạn cho vài bông hoa vào hãm cùng trà sẽ làm cho ấm trà của bạn thoang thoảng mùi hương và vị của hoa hồng hòa quyện vào mùi và vị của loại trà mạn bạn đang thưởng thức. Còn gì tuyệt vời hơn khi trong ngày đông rét mướt, bạn giấu mình trong chăn ấm, nhấp một ngụm trà nóng, đọc một cuốn sách mình ưa thích và ngắm nhìn những bông hoa mình trồng qua khung cửa sổ.

Tôi cũng có làm phép so sánh khi pha loại nụ hoa hồng sẵn có trên thị trường thì nhận thấy, loại nụ trên khi cho vào hãm trà cho màu sắc nhạt hơn, vị nhạt và không có hương thơm của hoa hồng. Nói chung nó nhạt nhẽo như khi bạn đang dùng một chén trà Oolong mát lành mà chuyển sang dùng một chén trà vụn loại thường vậy. Tuy nhiên, phải nói là cách sấy của các bạn hàng xóm chúng ta rất tuyệt vời khi cho ra một sản phẩm được sấy khô nhưng vẫn giữ được form và màu sắc một cách hoàn hảo, đặc biệt là giá thành thì vô cùng rẻ.

Nếu bạn trồng được hồng, và lượng hoa của bạn lớn thì tôi nghĩ đây cũng là một cách bạn tận thu những sản phẩm tự tay chăm sóc hàng ngày của mình. Công dụng của trà hoa hồng tôi không bàn đến vì thứ nhất đó không phải là chuyên môn của tôi, thứ hai là những điều này đã có đầy rẫy trên mạng, bạn chỉ cần google là ra. Tuy nhiên, sẽ có một điều bạn cân nhắc đó là: Bạn có nên hy sinh cả một vườn hoa đẹp của mình khi đang rực rỡ nhất để đổi lấy một mẻ trà hoa hồng hay không? Điều đó, với những người trồng hoa, tôi nghĩ không bao giờ là dễ dàng cả./.