Đánh thức tầm xuân

Trèo lên cây bưởi hái hoa

Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc…

Tôi thực sự không hình dung được nụ tầm xuân trong bài ca dao này, và hành trình tìm “nụ tầm xuân nở ra xanh biếc” nó cứ miệt mài, mải miết như cậu bé đi tìm lá diêu bông trong tác phẩm cùng tên của nhà thơ Hoàng Cầm vậy. Cho đến tận ngày hôm nay, tôi cũng mới chỉ biết đến những cây hồng dại được gọi chung bằng một cái tên tầm xuân nở ở khắp các vùng quê Việt Nam, báo hiệu thời điểm giao mùa giữa xuân và hạ. Và, tôi yêu những sắc hồng tầm xuân ấy.

Hôm nay, tôi muốn viết về cây Tầm xuân trắng cánh đơn, một trong những loại tầm xuân khá khỏe trong dòng hồng tầm xuân. Tuy nhiên, nó đã bị ghẻ lạnh khá lâu trong dòng hồng tầm xuân ở Việt Nam.

Tôi biết đến cây tầm xuân trắng một cách khá tình cờ. Cách đây hai năm, khi đó tôi có trồng một cây hồng Darlow’s Enigma, và tôi nghe phong phanh rằng Việt Nam cũng có một cây hồng có bông y hệt như cây Darlow’s Enigma tôi đang trồng. Thông tin này thực sự làm tôi háo hức, như một lẽ tự nhiên, tôi muốn sở hữu một cây hoa như vậy. Ngày ấy, cậu em chơi cùng có đi lùng sục được vài cây tầm xuân trắng cánh đơn, cậu ta để lại cho tôi một cây. Phải nói là, tôi đã chăm chút nó còn hơn cả những cây hồng ngoại mà tôi đang sở hữu, bởi một lẽ rất đơn giản: Những cây hồng ngoại tôi có thể dễ dàng đặt mua lại, nhưng cây tầm xuân trắng cánh đơn này thì không biết khi nào tôi mới có cơ hội tìm được nó 🙂

Sau một năm chăm chút, cuối cùng thì cây hồng của tôi cũng nở hoa. Tôi đã trông ngóng giây phút này từ khá lâu rồi, và hồi hộp chờ đợi giây phút được ngắm nhìn những nụ hoa bé xíu bung cánh trong ánh nắng ban mai. Ngày ấy cuối cùng cũng đã đến, tôi khá bất ngờ và hụt hẫng khi cây hồng tôi chăm chút, đặt bao nhiêu hy vọng nó nở ra hoa màu… hồng. Tôi lại tự an ủi mình: Có lẽ do thời tiết, do khí hậu và do hoa lần đầu nên chưa được chuẩn. Tôi lại kiên nhẫn chờ đợi, nhưng đến lứa thứ hai, lứa thứ ba đáp lại sự chờ đợi của tôi vẫn là những bông hoa màu… hồng. Đến lúc này thì tôi mới vỡ lẽ ra, cây hoa mà tôi “Nâng như nâng trứng,  hứng như hứng hoa” ấy là một cây tầm xuân hồng. Khỏi phải nói là tôi đã thất vọng như thế nào, nhưng thôi, nếu có duyên, tôi lại sẽ tìm được em nó!

 Bẵng đi một thời gian, khi ngồi nói chuyện với một bác chuyên trồng hồng tầm xuân để làm gốc ghép của một làng hoa khá nổi tiếng ở Hà Nội, bác có cho tôi biết những gốc tầm xuân trắng ấy ở làng của bác vẫn còn vài cây. Cây tầm xuân trắng cánh đơn này có một đặc tính là cây phát triển rất khỏe, leo cao nhưng lại ít được trọng dụng bởi không có giá trị thương mại như cây tầm xuân hồng. Đơn giản bởi khi làm gốc ghép, nó không được thuận tiện như cây tầm xuân hồng vì thao tác khó trong công việc ghép cây do lớp vỏ khá khó tách của nó. Như nắng hạn gặp trận mưa rào, tôi mừng hết biết và tỏ ý mong muốn bác giúp tôi có được vài cây tầm xuân trắng, bác đã vui vẻ nhận lời.

Cuối cùng, tôi cũng đã sở hữu được những cây tầm xuân trắng đích thực. Tôi cũng phát hiện ra, cây tầm xuân trắng có lá nhỏ, dài, khác hẳn lá của cây tầm xuân hồng tôi thường thấy. Nhiệm vụ của tôi bây giờ là chăm cây sao cho thật tốt, chờ ngày chiêm ngưỡng thành quả của mình đơm hoa kết trái.

Như một món quà chào mừng tôi trở về vườn sau chuyến đi ngắm hoa Lavender đầy cảm xúc. Tôi cũng có dịp được tận mắt chiêm ngưỡng, so sánh những bông hoa tầm xuân trắng cánh đơn với những bông Darlow’s Enigma đang khoe sắc trong vườn của mình.

Phải nói thế nào nhỉ? Thoạt nhìn ảnh thì hoa của tầm xuân trắng cánh đơn khá giống với Darlow’s Enigma, nếu không muốn nói là không có sự khác biệt đáng kể. Tuy nhiên, khi nhìn thực tế lại có một khoảng cách khá xa xét về nhiều khía cạnh. Darlow’s Enigma cánh đơn nhìn nhẹ nhàng, thanh thoát, đầu hoa tròn, cánh hoa dài tạo nên sự cân đối, tinh tế và đẹp một cách mong manh. Nhụy của hoa Darlow’s Enigma màu vàng nhưng thưa, kết hợp với hài hòa cánh hoa tạo nên một nét đẹp đơn giản nhưng đầy quyến rũ. Tầm xuân trắng cánh đơn thì ngược lại, cánh hoa nhìn hơi tù túng và ngắn, nhụy hoa dày, tạo nên sự thô mộc khi kết hợp với nhau. Nói một cách hình tượng, Darlow’s Enigma như một người thiếu nữ dịu dàng, e ấp đến tuổi dậy thì, còn tầm xuân trắng cánh đơn như một người con gái quá lứa lỡ thì, đã qua đi thời xuân sắc đẹp nhất của mình :p

Cũng giống như những cây hồng trong dòng hồng tầm xuân khác, tầm xuân trắng chỉ nở một lần duy nhất trong năm. Thời gian nở của tầm xuân trắng rơi vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 5 hàng năm. Sau thời gian đấy là một khoảng thời gian dài chỉ phát triển cành và lá. Cây tầm xuân trắng khá khỏe, sức kháng sâu bệnh cực tốt, tốt hơn nhiều cây tầm xuân hồng. Có lẽ, do không bị khai thác một cách triệt để hết công suất như cây tầm xuân hồng nên nó ít bị thoái hóa giống hơn, vẫn giữ được những đặc tính vốn có của dòng tầm xuân thuần chủng. Tôi thích tầm xuân trắng nói riêng và dòng hồng tầm xuân nói chung bởi sự rực rỡ của mình, như Xuân Diệu đã từng nói:

Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt

Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm

Với một giàn hồng leo tầm xuân nói chung và tầm xuân trắng nói riêng, bạn sẽ có một khoảng khắc thật đẹp, thật rực rỡ trong năm. Nói một cách không ngoa thì “Bạn có thể không đẹp, nhưng người khác vẫn phải ngước nhìn”. Tôi nghĩ, trồng hoa, như vậy cũng là đủ mãn nguyện rồi :).