Có lẽ khi tôi đặt bút viết bài này, cây hồng leo này hiện nay đã khá bổ biến trong giới chơi hồng và nó cũng đã có mặt ở khắp mọi miền đất nước. Bài này tôi sẽ viết lại về cây hồng leo phớt hồng mà trước đây tôi đã từng nhắc tới trong một số bài viết trước đây của mình.
Điểm lại lịch sử của cây hồng leo phớt hồng một chút: Cây hồng leo này xuất hiện lần đầu tiên cách đây khoảng 5 năm. Ngày ấy trong Hội Hoa Hồng Việt Nam (một cộng đồng chơi hoa khá uy tín trên mạng xã hội Facebook, cũng có lẽ là nơi khởi nguồn cho cảm hứng chơi hồng đầu tiên của Việt Nam) có một bạn trong Huế có sở hữu một cây hồng “lạ” vào thời điểm lúc bấy giờ. Cây hồng này lúc ấy chưa có tên, mọi người chỉ biết đấy là một cây hồng leo khỏe, size hoa trung bình dạng chùm, hương thơm mạnh, màu sắc hoa tùy thuộc vào thời tiết nhưng tone màu chủ đạo là trắng hồng, cực kỳ sai hoa và đáng yêu. Trong cái thời điểm mà những cây hoa hồng chưa được phổ biến một cách rộng rãi, các giống hồng nhập ngoại đang còn khá đắt đỏ và khó kiếm thì việc xuất hiện một cây hồng leo với những đặc tính ưu việt như vậy là điều mơ ước cho tất cả những người chơi hồng lúc bấy giờ. Nhưng oái oăm thay, cây hoa hồng này lại cực kỳ khó kiếm, có lẽ số lượng cây còn lại trên đất nước Việt Nam này cũng không quá con số vài chục cây. Thế nên, cách duy nhất cũng chỉ là chờ cho bạn ấy chăm cây hồng của mình lên to một chút, khỏe một chút để có thể bắt đầu chiết cành, nhân giống.
Tháng 5.2014, tôi có một chuyến đi phượt Đà Lạt. Tôi vào cái xứ ngàn hoa này, ngoài mục đích du ngoạn ra thì tôi cũng có cất công đi tìm kiếm những giống cây hoa đẹp và lạ để tha lôi về khu vườn nhỏ của mình (tất nhiên là trong đó có hoa hồng). Trong chuyến đi ấy, tôi tình cờ phát hiện ra một cây hồng leo phớt hồng, cũng có thể là cây hồng leo phớt hồng cuối cùng còn tồn tại ở Đà Lạt. Cây được trồng trước nhà của một nhà dân ngay gần Hồ Xuân Hương, một cây hồng khá to và khỏe mạnh. Khó mà có thể diễn tả được hết niềm vui của tôi lúc ấy. Nói chính xác nó như một món quà đầy bất ngờ không hề được báo trước, vượt ngoài sự mong đợi của tôi. Những cây hồng được coi là bản địa Việt Nam ngày ấy còn rẻ, và người dân Đà Lạt thì vô cùng dễ thương. Sau khi nghe tôi đặt vấn đề muốn mua lại cây hồng leo ấy, chị chủ nhà tốt bụng đã không ngần ngại tặng tôi – một vị khách không quen – như một món quà của người dân xứ núi tặng cho một vị khách có tình yêu đối với cây cỏ, hoa lá. Mừng rỡ, tôi gọi điện ngay cho người bạn cũng là một Farmer tay ngang như tôi trong ấy, hai anh em hì hục đào gốc đem về. Vì cuộc phượt của tôi còn đang kéo dài nên tôi gửi cây lại cho người bạn ấy chăm sóc, dưỡng cho khỏe rồi gửi ra Hà Nội cho tôi sau.
Sau khoảng 3 tháng thì cây hồng leo cũng được chuyển từ Đà Lạt ra Hà Nội. Cái tên Hồng leo phớt hồng Đà Lạt (mà sau này tôi thường gọi tắt là hồng leo phớt hồng) chính thức ra đời từ thời điểm ấy. Tôi đặt tên theo hình thái cây, xuất xứ và màu sắc của hoa, một cách dân dã như người ta đặt tên cho bao nhiêu loại hồng khác vậy. Và, cây hồng leo phớt hồng bắt đầu được mọi người biết đến một cách rộng rãi hơn, phổ biến hơn đối với những người chơi hoa.
Trải qua một thời gian dài, dân chơi hồng cố công tìm kiếm nhằm trả lại tên chính xác cho em nó. Ban đầu, mọi người đều thống nhất với nhau tên của nó là Blush Noisette. Tuy nhiên, khi những cây hồng Blush Noisette đầu tiên được nhập về Việt Nam trồng thì sự khác biệt thể hiện rất lớn: Mặc dù khi ảnh chụp lên màu sắc và kích cỡ hoa khá giống nhau nhưng cây Blush noisette cho màu hoa đậm hơn, không tạo được màu hồng phấn tinh tế và nhẹ nhàng như cây phớt hồng. Cánh hoa của cây Blush Noisette cũng nát hơn, sự xếp cánh không được tròn và đều như cây hồng leo phớt hồng, mùi thơm cũng kém hơn hẳn. Mặc dù cũng đều là cây leo nhưng Blush Noisette có sự phát triển chậm, hình thái giống cây bụi hơn là cây leo. Sau vài lần so sánh với những cây hồng khác nữa nhưng không tìm ra kết quả như ý, mọi người đều thống nhất gọi nó là cây hồng leo phớt hồng, việc “trả lại tên cho em” tạm thời được gác lại, và chúng ta tạm hài lòng với cái tên phớt hồng dân dã của em nó.
Theo thiển ý của tôi thì đây cũng là một cây hồng leo có xuất xứ từ ngoại quốc, du nhập vào Việt Nam đã lâu và giờ đã bị mất đi tên gốc của nó. Bởi thực tế nếu nó là cây hồng bản địa của Việt Nam, có lẽ chúng ta sẽ dễ dàng tìm thấy nó ở những vùng quê khác. Nhưng trên thực tế đến thời điểm này mà nói, những cây hồng leo phớt hồng mới chỉ được ghi nhận là có xuất hiện ở Đà Lạt và Huế mà thôi. Tôi có một người bạn hiện ở Thụy Sỹ, sau khi xem ảnh của tôi thì cô bạn tôi có nói bên này cũng có cây hồng leo này. Theo như lời cô bạn tôi thì giống hồng này cũng không phổ biến lắm, bên đấy nó được trồng làm nền cho các cây hồng leo khác bởi đặc tính khỏe, sai hoa và kích thước hoa nhỏ xinh của mình.
Hiện tại, việc sở hữu một cây hồng leo không còn quá khó khăn như những thời điểm trước đây. Và hiện nay, danh mục các cây hồng leo cũng đã nhiều lên rất nhiều, người ra có thể liệt kê ra hàng chục, thậm chí vài chục loại hồng leo khác nhau (Tuy nhiên, hiện nay có một số nhà vườn đánh vào tâm lý thích hồng leo của khách hàng nên cây hồng nào cũng được gọi là hồng leo, mặc dù nó không hề có chút đặc tính leo nào). Mặc dù vậy, theo ý kiến cá nhân của tôi mà nói, Hồng leo phớt hồng vẫn là một trong những cây hồng leo xuất sắc nhất tính cho đến thời điểm hiện tại mà tôi biết, khó có loại nào có thể so sánh được.
Tất nhiên, khi nói ra điều này, tôi đánh giá dựa vào tính “thích nghi” của nó: Nghĩa là một cây hoa hồng được đặt trong điều kiện các vùng khí hậu khác nhau của Việt Nam, hoàn toàn không tính tới một số vùng có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù như Đà Lạt hay Mộc Châu, Sapa… Nói thể để thấy rằng, có những giống hồng leo nếu được đặt trong điều kiện cụ thể (VD như Đà Lạt) thì khó có một cây hồng leo nào có thể sánh cùng với nó. Tuy nhiên, nếu rời thánh địa ấy ra, nó trở nên đáng ghét một cách thảm hại, không khác gì một nàng tiên cá kiêu sa phải rời biển khơi, sống thoi thóp trong cái ao làng nhỏ hẹp với một nhan sắc tàn tạ người ta khó mà nhận ra được. Hoặc đơn giản hơn, so với những cây hồng DA sau này nhập về như Spirit of Freedom, Golden Celebration, Huntington… thì kích cỡ của size hoa, màu sắc đa dạng, form hoa là những điều mà cây hồng leo ngoại chiếm ưu thế rõ rệt. Nhưng những cây hồng leo DA cũng có những hạn chế đáng kể đó là: Đặt vào các vùng khí hậu khác nhau của Việt Nam, độ sai hoa và kích cỡ, form hoa cũng sẽ có những khác biệt rõ rệt và đa số những cây leo này đều là những cây hồng leo một mùa. Điều làm cho cây hồng leo phớt hồng trở nên khác biệt so với những cây hồng leo trên đó chính là ở bất cứ vùng khí hậu nào của Việt Nam, cây hồng leo phớt hồng đều cho hoa quanh năm, độ lặp hoa tốt, hương thơm và màu sắc ổn định.
Hồng leo phớt hồng là một cây hồng leo đẹp, sở hữu tất cả những đặc tính cần thiết mà một người yêu hoa hồng mong muốn: Đây là một cây hồng khỏe, có tốc độ phát triển nhanh. Cây sai hoa, độ lặp hoa tốt và ra hoa quanh năm phù hợp với điều kiện khí hậu các vùng miền của Việt Nam. Đường kính hoa thuộc dạng trung bình, lớp cánh hoa nhiều. Màu sắc đặc trưng của hoa là màu hồng phấn, thiên trắng nếu được trồng ở nơi có khí hậu nóng. Màu hồng của hoa càng nhiều và đậm nếu được trồng ở nơi có khí hậu lạnh. Và nếu may mắn, bạn có thể chiêm ngưỡng những bông hoa hoàn toàn màu hồng đẹp không tỳ vết, tuy nhiên những bông hoa đột biến kiểu này không nhiều. Form hoa cúp vào mùa đông, thậm chí có thể xuất hiện mắt khi những cánh hoa phía trong cuốn lại như hình thái của cây hoa Sister Elizabeth. Vào mùa hè với cái nóng trên 400C của Hà Nội, hoa trở thành màu trắng, hơi hồng phớt ở tâm. Cây có thể lên cao tầm 4-5m, đẻ nhánh nhanh nhưng vẫn giữ được nét mềm mại, không thô cứng như cây hồng leo mộc châu hay cây hồng leo hải phòng.
Điểm nhấn đặc biệt ở cây hồng leo này đó chính là hương thơm quyến rũ của nó. Hoa cho hương thơm đậm và mạnh, đặc biệt là vào buổi sáng. Những mầm chính của cây hồng leo khi trổ bông có thể cho số lượng hoa lớn (khoảng vài chục đến vài trăm bông trên một cành). Giống như Blush Noisette, hồng leo phớt hồng có thể được cắt để dùng làm hoa cắm bình khá đẹp vì mầm hoa thẳng, khỏe, hoa không bị trĩu xuống như đa số các loại hoa hồng khác. Khi cắm bình hoặc làm hoa cầm tay, hoa cưới, hồng leo phớt hồng có thể cắm độc lập hoặc làm nền cho các loại hồng khác tạo thành một bình hoa hoàn mỹ. Tuy nhiên, hoa của cây hồng này cũng có một nhược điểm đó là cánh hoa mảnh, dễ bị héo sau khi cắt xuống nếu như không được bảo quản tốt.
Mặc dù là một cây hồng khá khỏe, có sức phát triển và kháng bệnh tốt, nhưng cây hồng leo phớt hồng rất dễ bị tổn thương bởi bệnh phấn trắng và bệnh đốm lá. Đây là những bệnh phổ biến và chủ yếu mà cây hồng leo phớt hồng hay gặp phải. Tỷ lệ nhân giống bằng các phương pháp như chiết cành/ghép cành của cây hồng này cũng đạt tỷ lệ thành công không cao như những giống hồng khác. Chính vì vậy, trong một thời gian dài việc tìm kiếm và sở hữu một cây hồng leo phớt hồng là khá khó khăn đối với những người yêu hoa hồng nói riêng và những người yêu cây cối, hoa cỏ nói chung.
Khác với những cây hồng leo khác khi cần đến độ vươn cành tầm 1-2m mới bắt đầu tạo nụ và cho bông, cây hồng leo phớt hồng được coi là khá khác biệt khi cho hoa ngay khi mầm cây cao tầm 30-40cm. Điều này là một lợi thế khiến cho bạn có thể trồng cây hồng leo phớt hồng như một cây hồng leo nhưng cũng có thể trồng như một cây hồng bụi hoặc thậm chí tạo dáng Bonsai cho nó. Đây cũng là một trong những cây hồng đa zi năng nhất mà tôi biết.
Thành thật mà nói, tôi mê cái vẻ đẹp hoàn mỹ của những bông hoa nhỏ xinh vươn trên cành hồng leo của cây phớt hồng. Tôi thích cái màu hồng phấn, một màu hồng nhẹ nhàng, tinh tế và mịn màng. Màu hồng hây hây như má của người thiếu nữ tuổi trằng rằm ửng đỏ thẹn thùng trên gương mặt căng tròn, tràn đầy sức sống. Màu hồng phấn mịn màng như màu hồng của những trái đào tiên căng mọng, non tơ mơn mởn. Cánh hoa không quá mỏng như hoa hồng bạch ho, nhưng lại không quá dày như của hồng leo hải phòng tạo nên sự mềm mại quyến rũ khó lòng cưỡng nổi. Size hoa trung bình, lớp cánh không quá nhiều nhưng cũng không quá ít tạo nên sự cân xứng, hài hòa. Nhìn những mầm hoa kiêu hãnh vươn lên trong ánh nắng ban mai, tạo nên một vẻ đẹp không tỳ vết tôi nghĩ khó có người nào mà có thể cưỡng lại được sự quyến rũ của em nó. Nói một cách không ngoa thì đây là một cây hồng hoàn hảo như một người thiếu nữ đẹp cả người lẫn nết: Một người thiếu nữ duyên dáng, nhẹ nhàng, mộc mạc nhưng không kém phần kiêu sa, tinh tế. Một người thiếu nữ khiến cho chúng ta vừa ngất ngây muốn được làm quen, muốn được lơi lả nhưng sự tinh khiết, kiêu sa và quý phái, đoan trang ấy đã dập tắt mọi ý niệm xấu trong ta, khiến cho chúng ta chỉ dám đứng đằng xa mà ngắm nhìn, không dám mạo phạm. Như đứng trước một thiên thần, chúng ta bỗng trở nên ngoan ngoãn như những con chiên ngoan đạo, lòng khoan khoái và thanh thản đến kỳ lạ.
Chính vì vậy, tôi sẽ thấy rất ngạc nhiên nếu như bạn là người chơi hồng, yêu hồng mà trong vườn của mình lại không có lấy một chậu hồng leo phớt hồng. Nó tạo cho tôi cảm giác như bạn nói bạn là người yêu trà, nhưng trong nhà lại không có lấy một ấm trà ngon để uống vậy, thật là một điều đáng tiếc./.
Em muốn mua cây Hồng leo phớt hồng này thì mua ở đâu ạ.